AI-zoekverkeer in Nederland: cijfers uit 135 MKB-websites (2026)

Iedereen praat over AI-zoekmachines. Bijna alle cijfers die daarbij rondgaan komen uit de Verenigde Staten, uit Engelstalige datasets, van bedrijven die miljoenen bezoekers per maand trekken. Voor een Nederlandse loodgieter, webshop of adviesbureau zegt dat weinig.

Daarom heb ik de data van mijn eigen klantportfolio bij elkaar gelegd. Nederlandse websites, van ZZP’ers tot MKB+, in ruim twintig branches: webshops, bouw, zorg, juridisch, reizen, B2B-industrie, lokale dienstverleners en media. Geanonimiseerd, want klantnamen zijn vertrouwelijk. De cijfers niet.

Vier bronnen: Google Analytics 4 (26,3 miljoen sessies), Bing Webmaster Tools (het AI Performance-rapport van 135 websites), Google Search Console en een eigen crawltoegangsscan van 50 sites. Peildatum 23 september 2026. Voor zover ik weet is dit de eerste openbare Nederlandse dataset van deze omvang. Gebruik hem gerust, met bronvermelding.

1. Hoeveel verkeer komt er via AI-assistenten?

Weinig, en dat is het eerlijke antwoord. Over 14 properties en 26,3 miljoen sessies in twaalf maanden (september 2025 tot en met augustus 2026) kwam 0,10 procent van de sessies via ChatGPT, Perplexity, Copilot, Gemini, Claude, Mistral of DeepSeek. Laat je het nieuwsplatform met 24,7 miljoen sessies buiten beschouwing, dan is het 0,45 procent. De mediaan per website ligt op 0,84 procent.

Het verschil per branche is groot. Bij een B2B-leverancier van verpakkingen komt 2,4 procent van het verkeer via AI binnen, bij een webshop in afslankproducten 0,08 procent. Zakelijke en adviesgerichte sites scoren structureel hoger dan webshops. Logisch: wie een leverancier zoekt, stelt een vraag. Wie een product zoekt, typt een productnaam.

Ter vergelijking: het Australische mediabedrijf Man of Many rapporteert in zijn 2026 Guide to GEO 0,59 procent van de sessies via AI-assistenten. Ahrefs kwam in februari 2025 op 0,17 procent over duizenden sites. De Nederlandse cijfers zitten daar tussenin, met een duidelijk hogere score voor dienstverleners.

2. Welke AI-assistent stuurt bezoekers?

ChatGPT, en verder eigenlijk niemand. Van de 7.320 AI-sessies bij dertien websites komt 85 procent van chatgpt.com. Perplexity is tweede met 7,5 procent, Copilot derde met 5,4 procent. Gemini en Claude spelen vooralsnog geen rol van betekenis in het doorverwijzen van Nederlandse bezoekers.

Dat is relevant voor je prioriteiten. Wie zichtbaar wil worden in AI-antwoorden, moet eerst zorgen dat ChatGPT de site kan crawlen en citeren. De rest volgt. Meer daarover in SEO voor ChatGPT.

3. De AI-bezoeker is een betere bezoeker

Klein verkeer, maar niet slecht verkeer. Bij de acht websites met conversiemeting deed 9,5 procent van de AI-bezoekers iets wat de eigenaar belangrijk vindt: een offerteaanvraag, bestelling, telefoontje of contactformulier. Bij alle bezoekers samen was dat 7,4 procent. Ook de betrokkenheid ligt hoger: 60 procent van de AI-sessies telt als sessie met engagement, tegen 55 procent gemiddeld.

De verklaring is simpel. Iemand die eerst een AI-assistent een vraag stelt, drie namen krijgt en dan doorklikt, heeft zijn oriëntatie al gedaan. Die komt binnen om te vergelijken of te kopen, niet om rond te kijken. Bij een lokale dakdekker converteerde 15 procent van de AI-bezoekers tegen 9 procent gemiddeld. Bij een reisadviseur 27 procent tegen 10 procent.

4. Copilot citeert bijna iedereen, maar de top 10 pakt 81 procent

Bing Webmaster Tools laat sinds kort zien hoe vaak een website als bron wordt gebruikt in Microsoft Copilot en aangesloten AI-diensten. Van de 135 Nederlandse websites met volledige data werden er 97 (72 procent) in drie weken minstens één keer geciteerd. De mediaan ligt op 35 citaties. Twintig websites werden elke dag geciteerd.

De verdeling is scheef. De tien meest geciteerde sites zijn samen goed voor 81 procent van alle 55.943 citaties. Bovenaan staan een nieuwsplatform, een foodblog en een reisadviseur: sites met veel pagina’s die concrete vragen beantwoorden. Maar ook een lokale loodgieter en een webshop in scooteronderdelen staan in de top 10.

Wat de top 12 gemeen heeft: veel pagina’s met feiten. Prijzen, stappen, specificaties, antwoorden op concrete vragen. Drie van de twaalf hebben een llms.txt-bestand, automatisch aangemaakt door een SEO-plugin; negen niet. In de ranglijst is daar niets van terug te zien. Ze worden geciteerd omdat er iets te citeren valt.

Over zes maanden gemeten (68 sites met volledige data) bleef het totaal aantal citaties vrijwel gelijk: 273.302 in de eerste drie maanden, 250.421 in de tweede. Zonder de drie grootste sites steeg het met 14 procent. Bij 33 sites nam het toe, bij 30 nam het af.

5. Wat vraagt Copilot eigenlijk?

Bing toont ook de zogeheten grounding queries: de zoekopdracht die Copilot zelf uitvoert om een antwoord te onderbouwen. Ik heb er 1.438 verzameld over 47 websites. Drie dingen vallen op.

Het zijn geen vragen. Gemiddeld 3,4 woorden. Maar 7 procent begint met hoe, wat, welke of een ander vraagwoord. Copilot vertaalt de vraag van de gebruiker naar een korte zoekopdracht, precies zoals een mens dat in Google zou doen. ‘Kosten SEO abonnement’, niet ‘wat kost een SEO abonnement per maand’. Wie alleen op lange vraagzinnen optimaliseert, mikt naast het doel.

Het is vooral informatief. Van de gelabelde queries is 37 procent informatief, 29 procent gericht op leren en oplossen, 14 procent commercieel en 7 procent gericht op plannen. Vergelijkingsvragen komen nauwelijks voor (0,4 procent), lokale vragen wel (3,3 procent).

Het citatie-aandeel is hoog. De mediane citation share per query is 18,6 procent: als Copilot die zoekopdracht uitvoert, wordt de site in bijna één op de vijf antwoorden als bron genoemd. Bij 46 procent van de queries ligt het aandeel op 20 procent of meer. Dat is geen wonder: Copilot citeert per antwoord maar een handvol bronnen, dus wie erin staat, staat er stevig in.

6. De vraag naar AI-vindbaarheid groeit hard in Google

Een cijfer van mijn eigen site. Zoekopdrachten in Google met chatgpt, geo, ai zoekmachine, ai vindbaarheid, ai seo, perplexity of ai overview leverden seogeek.nl in de zomer van 2025 2.230 vertoningen op. Een jaar later: 6.530. Bijna drie keer zoveel, terwijl het totaal aantal vertoningen van de site in dezelfde periode met 41 procent daalde.

Nederlandse ondernemers zijn er dus naar op zoek. De bureaus die erop inspringen ook, met tarieven van €299 tot €1.149 per maand.

7. Wat feitelijker schrijven doet

Nog een cijfer van seogeek.nl, omdat het de enige site is waarvan ik precies weet wat er is veranderd. Tussen juni en september 2026 zijn de commerciële pagina’s herschreven op feiten: prijzen, aantallen, voorwaarden, bronnen. Geen speciale AI-techniek, geen llms.txt. Het aantal Copilot-citaties ging van 305 in de drie maanden ervoor naar 1.131 in de drie maanden erna.

Eén site is geen bewijs. Maar het spoort met wat het onderzoek naar generatieve zoekmachines (KDD 2024) al liet zien: statistieken en citeerbare feiten leveren 30 tot 40 procent meer zichtbaarheid op. Sfeerteksten leveren niets op.

8. Crawltoegang: het gaat vaker mis dan je denkt

Om geciteerd te worden moet een AI-crawler je site in kunnen. Ik heb bij 50 live websites uit het portfolio de robots.txt nagelopen en de homepage opgevraagd met de user-agent van GPTBot, OAI-SearchBot, PerplexityBot, ClaudeBot en Bingbot.

• 2 van de 48 sites met een robots.txt sluiten GPTBot, Google-Extended en ClaudeBot expliciet uit. Vermoedelijk overgenomen uit een standaardsjabloon van een plugin of thema.
• 2 sites hebben helemaal geen robots.txt.
• 6 sites geven een 403-foutmelding op de user-agent van GPTBot, 8 op ClaudeBot, 2 op PerplexityBot en 1 op OAI-SearchBot, de crawler die ChatGPT gebruikt voor zoekresultaten. Meestal een firewall- of securityplugin met een standaardregel tegen ‘AI-bots’.
• 4 sites geven een 403 op de user-agent van Bingbot. Copilot draait op de Bing-index; wie Bing buitensluit, bestaat voor Copilot niet.

Bij elkaar heeft ongeveer een op de vijf sites een blokkade die de eigenaar niet heeft gekozen. Dat is de eerste controle in elke GEO audit, en meestal binnen een dag op te lossen.

Wat dit betekent voor een Nederlands MKB-bedrijf

1. Verwacht geen verkeersgolf. Een half procent tot een paar procent van de sessies. Het aandeel groeit, maar het blijft de komende jaren een aanvulling op Google, geen vervanging.
2. Weeg dat halve procent wel zwaarder. De AI-bezoeker converteert beter en heeft zijn shortlist al gemaakt. Bovendien mist je statistiek het grootste deel: wie in ChatGPT drie namen krijgt en dan de naam googelt, telt als organisch of direct verkeer.
3. ChatGPT eerst. 85 procent van het AI-verkeer. Zorg dat OAI-SearchBot erin kan en dat je pagina’s feiten bevatten die het waard zijn om te citeren.
4. Copilot is laagdrempelig. 72 procent van de sites wordt al geciteerd zonder er iets voor te doen. Bing-indexatie op orde is het enige wat het kost.
5. Schrijf zoals mensen zoeken, niet zoals ze praten. Copilot zoekt in korte termen van drie tot vier woorden. Feiten, prijzen en aantallen op de pagina; de vraagzin mag in de kop, het antwoord moet eronder staan.
6. Check de toegang. Een op de vijf sites blokkeert per ongeluk een AI-crawler. Vijf minuten werk om te controleren.

Wil je weten hoe jouw site ervoor staat? De kosteloze audit heeft sinds kort een AI-luik: crawltoegang, Bing-indexatie en een nulmeting op drie tot vijf klantvragen. Wil je het structureel aanpakken: AI vindbaarheid verbeteren of GEO uitbesteden, tegen €12,50 per uur.

Methode en bronnen

Externe bronnen ter vergelijking

• Man of Many, 2026 Guide to GEO: 85% van wat AI over een merk zegt komt van sites van derden; 0,59% van de sessies via AI; toevoegen van schema op 1.885 pagina’s gaf 4,6% minder citaties. advertise.manofmany.com/2026-guide-to-geo
• Ahrefs, 2025: llms.txt heeft over 300.000 domeinen geen meetbaar verband met AI-citaties. searchenginejournal.com
• Ahrefs, februari 2025: 0,17% van het verkeer via AI-chatbots. ahrefs.com/blog/ai-traffic-study
• KDD 2024, GEO: Generative Engine Optimization: citaten en statistieken +30 tot 40% zichtbaarheid. arxiv.org/pdf/2311.09735