Vindbaar in AI en Google AI Mode: klikratio in Google -17%, zo blijft een site vindbaar

Google AI Mode staat sinds 8 oktober 2025 in Nederland aan, AI-overzichten al sinds 20 mei 2025. ChatGPT, Copilot en Perplexity beantwoorden dagelijks vragen die vroeger in Google werden gesteld. Twee vragen komen daarom steeds terug: wat doet dat met de klikken naar websites, en hoe wordt een website vindbaar in die AI-antwoorden?

Voor beide heb ik eigen Nederlandse data verzameld. Voor de klikken: Google Search Console van 64 Nederlandse websites, dezelfde drie zomermaanden in 2025 en 2026, alleen zoekopdrachten vanuit Nederland en zonder merknaam. Voor de vindbaarheid: 794 pagina’s die Microsoft Copilot als bron gebruikte, uitgesplitst naar hun positie in Google, en per pagina gecrawld op opbouw en inhoud.

-17%
klikratio in Google over alle posities samen (2,19 naar 1,82 procent), bij 64 Nederlandse websites.
-40%
klikratio in de top 3 bij informatieve en bij commerciële vragen. Op productnamen en onderwerpen bleef hij gelijk.
54%
van de pagina’s die Copilot het vaakst citeert staat in Google gemiddeld niet in de top 10.
67%
van de geciteerde pagina’s buiten de Google top 20 heeft een tussenkop in vraagvorm. In de top 10: 54 procent.

Wat Google AI Mode en AI-overzichten doen met de klikken

Google telt vertoningen en klikken uit AI-overzichten en AI Mode mee in Search Console, zonder apart filter. Een directe meting per AI-functie is dus niet mogelijk. Wat wel kan: dezelfde posities in twee jaren vergelijken. Als bij een gelijke positie minder mensen klikken, zit er iets tussen de zoeker en de website.

0%2,2%4,5%6,8%9%7,47%6,92%Positie 14,91%4,53%Positie 23,09%2,47%Positie 31,91%1,87%Positie 4-50,82%0,66%Positie 6-100,36%0,25%Positie 11-20jun-sep 2025jun-sep 2026
Klikratio (CTR) per positie in Google, mediaan per website, zoekopdrachten vanuit Nederland zonder merknaam. 64 Nederlandse websites, 24 juni tot en met 23 september, 2025 tegenover 2026. Bron: Google Search Console.

Het beeld is consistent: op elke positie klikken minder mensen door. De mediane klikratio op positie 1 daalde van 7,5 naar 6,9 procent, op positie 3 van 3,1 naar 2,5 procent en op de tweede pagina met bijna een derde. Over alle zoekopdrachten samen daalde de klikratio met 17 procent: het aantal vertoningen daalde met 16 procent, het aantal klikken met 30 procent.

Ter vergelijking

Ahrefs mat in februari 2026 op 300.000 Engelstalige zoekwoorden een 58 procent lagere klikratio op positie 1 wanneer er een AI-overzicht verschijnt. De Nederlandse daling is kleiner, omdat niet bij elke zoekopdracht een AI-overzicht staat en omdat de meting hier alle zoekopdrachten omvat.

Informatief en commercieel geraakt, productnamen niet

Het verschil per soort zoekopdracht is groter dan het gemiddelde doet vermoeden.

0%3%6%9%12%9,9%5,9%Informatieve vragen7,5%4,6%Commerciële vragen7,4%7,3%Overige zoekopdrachtenjun-sep 2025jun-sep 2026
Klikratio op positie 1 tot en met 3, per soort zoekopdracht. Informatief: vraagwoorden, betekenis, verschil, tips, recepten. Commercieel: kopen, prijs, kosten, beste, laten, bureau, boeken en vergelijkbaar. Overig: product- en onderwerpnamen zonder vraag of koopwoord. Bron: Google Search Console, 64 websites.

Bij informatieve vragen (‘wat is’, ‘hoe’, ‘verschil’, ’tips’) daalde de klikratio in de top 3 van 9,9 naar 5,9 procent. Bij commerciële vragen (‘kosten’, ‘kopen’, ‘beste’, ‘laten doen’) van 7,5 naar 4,6 procent. Bij zoekopdrachten op een productnaam of onderwerp zonder vraag bleef hij vrijwel gelijk. Precies de vragen waar een AI-antwoord iets toevoegt, leveren minder klikken op.

Voor een ondernemer betekent dat: een toppositie op ‘wat kost een dakkapel’ of ‘beste boekhoudprogramma’ levert minder bezoekers op dan een jaar geleden. Het antwoord, en vaak de naam van de aanbieder, staat al in Google. Wie daar genoemd wordt, wint. Wie alleen de link heeft, verliest.

Het goede nieuws: AI citeert ook wie niet bovenaan staat

Een tweede meting laat zien dat de weg naar AI-antwoorden niet alleen via positie 1 loopt. Van de 835 pagina’s die Copilot het vaakst citeert (de top 12 per website, 81 Nederlandse sites), staat 46 procent in Google gemiddeld in de top 10. 22 procent staat op 11 tot 20, 23 procent lager dan 20 en 9 procent heeft helemaal geen vertoningen in Google. Op zoekopdrachtniveau is het beeld hetzelfde: bij 61 procent van de geciteerde zoekopdrachten staat de site niet in de Google top 10. De volledige analyse staat in het verschil tussen SEO en GEO in cijfers.

Dat maakt de vraag interessant: wat hebben pagina’s die door AI worden geciteerd zonder hoge Google-positie gemeen?

Wat door AI geciteerde pagina’s gemeen hebben

Ik heb de geciteerde pagina’s gecrawld en twee groepen vergeleken: pagina’s die in Google in de top 10 staan (363) en pagina’s die in Google niet in de top 20 staan of geen vertoningen hebben (253). Beide worden door Copilot geciteerd. Het verschil laat zien wat een pagina citeerbaar maakt als de Google-positie het werk niet doet.

Tussenkop in vraagvorm67%Auteur zichtbaar74%Artikel-schema56%FAQ-schema31%Tabel op de pagina16%
Kenmerken van 253 pagina’s die Copilot citeert terwijl ze in Google gemiddeld niet in de top 20 staan (of geen vertoningen hebben). Bron: Bing Webmaster Tools en eigen crawl, september 2026.
Tussenkop in vraagvorm54%Auteur zichtbaar55%Artikel-schema36%FAQ-schema17%Tabel op de pagina25%
Dezelfde kenmerken bij 363 geciteerde pagina’s die in Google wel gemiddeld in de top 10 staan. Bron: Bing Webmaster Tools, Google Search Console en eigen crawl.
Kenmerk Geciteerd, Google top 10 Geciteerd, niet in Google top 20
Mediane lengte 1.191 woorden 1.191 woorden
Tussenkoppen (H2/H3), mediaan 11 13
Minstens één tussenkop als vraag 54% 67%
Lijstitems, mediaan 13 20
FAQ-schema 17% 31%
Artikel-schema 36% 56%
Auteur zichtbaar in de code 55% 74%
Getallen per 100 woorden, mediaan 3,5 2,4
Minstens één tabel 25% 16%
Prijs in euro’s genoemd 57% 50%

Drie verschillen springen eruit.

  • Vraaggerichte opbouw. Twee derde van de pagina’s die zonder Google-positie worden geciteerd heeft tussenkoppen in vraagvorm, en ze gebruiken meer lijsten. Een AI-assistent zoekt het stuk tekst dat een vraag beantwoordt; een pagina die zo is opgebouwd, levert dat stuk kant-en-klaar.
  • Wie het schrijft is zichtbaar. 74 procent noemt een auteur, tegen 55 procent in de top-10-groep. Vaker artikel- en FAQ-schema. Duidelijke bronvermelding binnen de pagina helpt een systeem om de bron te herkennen en te noemen.
  • Lengte maakt niet uit. Beide groepen tellen mediaan 1.191 woorden. Langer schrijven is geen strategie; beter indelen wel.

Opvallend: de pagina’s met Google top 10 bevatten juist meer getallen en tabellen. Feiten en cijfers helpen dus in beide werelden. Wat de AI-groep extra heeft, is de vorm: vraag, antwoord, lijst.

Kanttekening

Dit is een vergelijking tussen groepen, geen bewijs van oorzaak. FAQ-schema werkt niet als toverknop: Man of Many zag na het toevoegen van schema op 1.885 pagina’s zelfs 4,6 procent minder citaties. De opbouw van de tekst weegt zwaarder dan de code eromheen.

Vindbaar worden in AI en Google AI Mode: 9 stappen

Google zegt zelf dat er voor AI-overzichten en AI Mode geen aparte optimalisatie nodig is: gewone SEO-richtlijnen volstaan. AI Mode gebruikt een techniek die Google query fan-out noemt: één vraag wordt opgesplitst in meerdere deelzoekopdrachten, en voor elk deel worden pagina’s gezocht. Dat verklaart waarom ook pagina’s die niet op de hoofdterm ranken worden gebruikt. Op basis van de data hierboven en die uit de Nederlandse AI-dataset, zijn dit de stappen die het verschil maken.

  1. Laat de crawlers erin. Een op de vijf onderzochte Nederlandse sites blokkeerde per ongeluk een AI-crawler (GPTBot, OAI-SearchBot, ClaudeBot of Bingbot) via robots.txt of een beveiligingsplugin. Controleer robots.txt en de firewall.
  2. Zorg voor een goede Bing-indexatie. Copilot en veel ChatGPT-zoekopdrachten gebruiken de Bing-index. Meld de site aan bij Bing Webmaster Tools, dien de sitemap in en gebruik IndexNow.
  3. Beantwoord de vraag in de eerste twee zinnen. Onder elke tussenkop eerst het antwoord, dan de uitleg. Een AI-assistent haalt passages op, geen complete pagina’s.
  4. Schrijf tussenkoppen als vragen. Zoals klanten ze stellen: ‘Wat kost een dakkapel?’, ‘Hoe lang duurt de levering?’. 67 procent van de pagina’s die zonder Google-positie worden geciteerd doet dit.
  5. Noem feiten, prijzen en aantallen. Een concrete prijs, een doorlooptijd, een percentage. Dat is wat een antwoord kan overnemen, en wat in Google en AI samen het verschil maakt.
  6. Gebruik lijsten en tabellen. Stappen, vergelijkingen, voor- en nadelen. Makkelijk te lezen voor mensen, makkelijk te citeren voor AI.
  7. Maak de afzender zichtbaar. Auteur, datum van de laatste update, bedrijfsgegevens. 74 procent van de AI-bronnen zonder Google-positie noemt een auteur.
  8. Zorg dat anderen de naam noemen. AI-assistenten baseren een groot deel van hun antwoord op sites van derden: vergelijkers, brancheorganisaties, reviews, vakmedia. Vermeldingen daar tellen mee.
  9. Meet het. Bing Webmaster Tools toont in het rapport AI Performance hoe vaak Copilot de site citeert en op welke zoekopdrachten. In Google Analytics 4 is AI-verkeer te filteren op sessiebron. Search Console laat de klikratio per positie zien.

Uitbesteden kan ook: AI vindbaarheid verbeteren, een GEO audit als nulmeting, of eerst een kosteloze audit. Specifiek voor ChatGPT: SEO voor ChatGPT. Over het grotere plaatje: is SEO dood? ChatGPT vs Google in cijfers.

Methode en bronnen

Zo is het gemeten

Klikratio: Google Search Console, 64 Nederlandse websites met minstens 100 zoekopdrachten in beide periodes, 24 juni tot en met 23 september 2025 en 2026, land Nederland, zoektype web, de 1.000 belangrijkste zoekopdrachten per site en periode. Zoekopdrachten met de merknaam van de site zijn uitgesloten, net als een nieuwsplatform. Positiegroepen op basis van de gemiddelde positie per zoekopdracht. De mediaan per website telt alleen positiegroepen met minstens 200 vertoningen. Indeling informatief of commercieel op basis van woorden in de zoekopdracht.
Geciteerde pagina’s: Bing Webmaster Tools, rapport AI Performance, de 12 meest geciteerde pagina’s per website (81 sites met Search Console-data), gekoppeld aan de gemiddelde Google-positie per pagina. 794 pagina’s konden worden opgehaald en geanalyseerd; kenmerken via een eigen crawl (september 2026).
Alle klantsites zijn geanonimiseerd. Cijfers zijn vrij te gebruiken met bronvermelding: SEOgeek, https://seogeek.nl/vindbaar-worden-in-ai.

Externe bronnen

  • Google Search Central, AI features and your website: geen aparte optimalisatie nodig, verkeer telt mee in Search Console, query fan-out. developers.google.com
  • Google, 8 oktober 2025: de AI-modus komt naar Google Zoeken in Nederland. blog.google
  • Ahrefs, 4 februari 2026: 58 procent lagere klikratio op positie 1 bij een AI-overzicht. ahrefs.com
  • Man of Many, 2026 Guide to GEO: schema op 1.885 pagina’s gaf 4,6 procent minder citaties. advertise.manofmany.com